ผ้ากันไฟ (flame-retardant fabric) คือผ้าที่ผ่านการลงสารเคมีหน่วงไฟ หรือทอจากเส้นใยที่ทนไฟในตัว ทำให้ติดไฟยากและไฟลุกลามช้าเมื่อเจอเปลวไฟ ไม่มีผ้าชุดทำงานตัวใด "กันไฟได้เด็ดขาด" — ระดับการป้องกันต้องพิจารณาจากมาตรฐานเสื้อผ้าที่เกี่ยวข้องและผลทดสอบที่ยืนยันแล้ว คำว่า FR เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันการป้องกันวัสดุหลอมเหลวหรืออันตรายจากความร้อนทุกชนิด
FR finish vs FR fibre: สองเส้นทาง ผลลัพธ์เดียวกัน
- FR finish (การลงสารเคมี): ผ้าที่ทอจากเส้นใยมาตรฐาน (ฝ้าย, TC, TR) จะถูกชุบด้วยสารเคมีหน่วงไฟ แล้วอบให้แห้งและเซตตัว ตกลงสูตรกับโรงงานตามชนิดผ้าและงานปลายทาง และยืนยันสมรรถนะตามวิธีทดสอบที่ระบุชื่อ
- FR fibre (เส้นใยทนไฟในตัว): เคมีของเส้นใยเองทนไฟ เช่น aramid, โมดาคริลิก (modacrylic), เส้นใยเซลลูโลสที่ผ่านการดัดแปรด้าน flame retardant ส่วนโพลีเอสเตอร์อาจหลอมเหลวและหยดได้เมื่อเจอความร้อนสูง — มาตรฐานเสื้อผ้าอย่าง NFPA 2112 จึงกำหนดว่าเนื้อผ้าต้องไม่หลอมเหลว/หยด
- สำหรับผู้ซื้อ ชื่อเส้นใยหรือชื่อฟินิชไม่ใช่การรับประกันสมรรถนะ ระบุมาตรฐานเสื้อผ้าปลายทาง วิธีทดสอบผ้า และเงื่อนไขการซัก แล้วตกลงกับโรงงานให้ยืนยันผลหลังซักตามจำนวนที่กำหนด
ทดสอบ flame retardancy อย่างไร
วิธีทดสอบและการกำหนดคุณสมบัติสำหรับ flame-resistant performance ของสิ่งทอที่ใช้กับคนสวมใส่:
- ISO 15025:2016 (Protective clothing — Protection against flame — Method of test for limited flame spread): 2 วิธีจุดไฟ — จุดที่ผิวหน้า (surface ignition) และจุดที่ขอบล่าง (bottom-edge ignition) — กับวัสดุอ่อนแนวตั้งที่สัมผัสเปลวไฟขนาดเล็กที่กำหนด; ไม่เหมาะกับวัสดุที่หลอมเหลวหรือหดตัวมาก
- ISO 14116:2015 (Protection against flame — Limited flame spread materials, material assemblies and clothing): กำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำเรื่องจำกัดการลุกลามของไฟ และแบ่งชั้น (classification) วัสดุ ชิ้นประกอบ และเสื้อผ้า จากผลการทดสอบตาม ISO 15025
- มาตรฐานสินค้าสำเร็จรูป: EN 11612 (EN ISO 11612:2015) และ NFPA 2112 กำหนดเกณฑ์ที่เสื้อผ้าสำเร็จต้องผ่าน — ISO/EN 11612 กำหนดประสิทธิภาพขั้นต่ำของชุดป้องกันความร้อนและไฟ (จำกัดการลุกลามของไฟ พร้อมรับความร้อนแผ่รังสี/พาความร้อน/สัมผัส และหยดโลหะหลอมเหลว); NFPA 2112 ครอบคลุมชุดทนไฟสำหรับงานเสี่ยงการสัมผัสความร้อนจากไฟระยะสั้น — เนื้อผ้าต้องไม่หลอมเหลว/หยด
- ASTM E84: ทดสอบการเผาไหม้ของวัสดุอาคาร ไม่ใช่การทดสอบชุดทำงาน — อย่าสับสน
- ห้องปฏิบัติการของ BCI ทดสอบตามมาตรฐาน ISO, JIS, AATCC และ Daimaru ส่วนการทดสอบ FR (เช่น ISO 15025) ให้ยืนยันกับทีม BCI ว่าทดสอบที่ใด — ดูว่า BCI ทดสอบผ้าอย่างไรได้ที่ การทดสอบคุณภาพผ้า
สเปคที่ต้องระบุ: วิธีทดสอบ (ISO 15025) + เกณฑ์ผ่าน + จำนวนรอบซักอุตสาหกรรมที่ผ้าต้องทนก่อนทดสอบ
FR finish ทนซักได้กี่รอบ
สาร FR ถูกลงแบบชุบ จึงอาจสูญเสียไปตอนซักอุตสาหกรรม สเปคชุดทำงาน FR จึงต้องระบุความทนซักเสมอ: จำนวนรอบซักอุตสาหกรรมที่ผ้าต้องผ่าน และทดสอบ FR performance ซ้ำหลังซักครบจำนวน
ระบุสเปคผ้า FR ชุดทำงานอย่างไร
ตัวอย่างสเปค (ปรับตามงานจริง):
Fabric: TC 65/35, [น้ำหนักผ้า], [สี] Finish: flame retardant Test: ISO 15025 — [เกณฑ์ผ่าน] after [N] industrial washes
(ตัวเลขในวงเล็บเป็นตัวอย่าง — ต้องตกลงจริงกับโรงงานตามงาน) หมายเหตุ: ถ้าปลายทางอยู่ภายใต้มาตรฐานผลิตภัณฑ์ (เช่น EN 11612, NFPA 2112 หรือสเปค TOR) ระบุมาตรฐานและวิธีทดสอบที่ต้องการไว้ในสเปคด้วย
ผ้า FR สำหรับชุดทำงานในไทย: TC และ TR
BCI ให้บริการ chemical finishing รวม flame retardant finishing เป็นหนึ่งในงานฟินิชทางเคมี และผ้ายูนิฟอร์ม/ชุดทำงาน รวมทั้งชุดทำงานอุตสาหกรรม ทำจาก TC และ TR ซึ่งเป็นผ้าหลักสำหรับยูนิฟอร์มที่ BCI ทำ
ถาม-ตอบ
ถาม: "ผ้ากันไฟ" แปลว่ากันไฟสนิทไหม? ตอบ: ไม่ใช่ — ผ้า FR ติดไฟยาก ลุกลามช้า หรือดับเองเมื่อเอาแหล่งไฟออก แต่ไม่มีผ้าชุดทำงานตัวใดกันไฟได้เด็ดขาด
ถาม: ให้โรงงานทดสอบวิธีไหน? ตอบ: สำหรับเนื้อผ้า: ISO 15025 (จำกัดการลุกลามของไฟ); สำหรับเสื้อผ้าสำเร็จ: มาตรฐานปลายทางของงาน เช่น EN 11612 (ความร้อนและไฟ) หรือ NFPA 2112 (ไฟวาบ/การสัมผัสความร้อนจากไฟระยะสั้น) ระบุชื่อวิธีในสเปค — คำว่า "ทนไฟ" อย่างเดียวไม่ใช่การทดสอบ
ถาม: FR ใช้คู่กับ functional finish อื่นได้ไหม? ตอบ: ได้ — ชุดทำงานมักต้องการ FR ควบคู่กับ water repellent, soil release หรือ easy care เคมีและลำดับการฟินิชส่งผลต่อผลสุดท้าย ต้องยืนยันความเข้ากันได้กับโรงงาน
ถาม: ผ้าต้องทนซักกี่รอบ? ตอบ: ขึ้นกับปลายทางและสัญญาซักผ้า — ระบุจำนวนรอบซักที่เสื้อผ้าจะเจอในอายุการใช้งาน และขอผลทดสอบ FR หลังซักครบจำนวน
ถาม: BCI รับงานผ้า FR ชุดทำงานทั้งกระบวนการไหม? ตอบ: รับ — BCI มีทั้งงานย้อม (batch และ continuous routes) และ functional finishing รวม flame retardant และรับผ้า TC/TR สำหรับชุดทำงาน ขั้นต่ำ (MOQ) ตกลงได้ — คุยกับทีมพร้อมสเปคและวิธีทดสอบที่ต้องการ
คุยกับทีม BCI
BCI รับงานผ้าสำหรับชุดยูนิฟอร์มและชุดทำงาน — ตั้งแต่จับคู่สี การย้อม ฟินิชทางเคมี ไปจนถึงควบคุมคุณภาพ ที่โรงงานในนครปฐม
- ฟินิชทางเคมีครอบคลุม (รวมถึง flame retardant)
- ห้องปฏิบัติการทดสอบภายใน ตามมาตรฐาน ISO, JIS, AATCC, Daimaru
- QC: ตรวจ 3 จุด: ตรวจผ้าดิบก่อนย้อม ควบคุมระหว่างกระบวนการ และตรวจตอนบรรจุ
- รายงานคุณภาพระบบ 10 จุดทุกล็อต
- MOQ ตกลงกันได้
ดู บริการโรงงานย้อมผ้า และ ผ้ายูนิฟอร์ม / functional finishes หรือคุยกับทีม BCI ได้ที่ หน้าติดต่อ
แหล่งอ้างอิง / References
- ISO 15025:2016 — Protective clothing — Protection against flame — Method of test for limited flame spread, ISO
- ISO 14116:2015 — Protective clothing — Protection against flame — Limited flame spread materials, material assemblies and clothing, ISO
- ISO 11612:2015 — Protective clothing — Clothing to protect against heat and flame — Minimum performance requirements, ISO
- NFPA 2112 — TIA 23-1 (2023 edition): flame resistance and no melt/drip requirements, NFPA

