ผ้ากันน้ำ (water-repellent fabric) คือผ้าที่ผ่านการตกแต่งผิว (finishing) ด้วยสาร DWR (durable water repellent) ให้หยดน้ำเป็นหยดกลมบนผิวผ้าแทนที่จะซึมหรือแผ่เป็นปื้น แต่ผ้ากันน้ำยังไม่ใช่ผ้า "กันน้ำ" (waterproof): ฟินิชนี้ป้องกัน "การเปียกของผิว" ไม่ใช่ "การทะลุ" ของหยดน้ำ — ความแตกต่างนี้เป็นเรื่องสำคัญของสเปค เพราะวิธีการทดสอบและค่าที่ระบุจะต่างกัน
ฟินิชผ้ากันน้ำ (DWR) คืออะไร
DWR (durable water repellent) คือการตกแต่งผิวผ้าด้วยสารเคมีที่ลดพลังงานผิวของเส้นใยและผิวผ้า ทำให้น้ำไม่สามารถแผ่เปียกผิวได้ แต่จะรวมตัวเป็นหยดและไหลหลุดไป รายงานวิจัยของ ZDHC นิยาม DWR ว่าเป็นการตกแต่งผิวผ้าที่มีสมบัติทางประสิทธิภาพ ได้แก่ กันน้ำ กันน้ำมัน กันคราบ กันดิน รวมถึง "ความทน" ต่อการใช้งาน เช่น การซัก การขัดถู แสงแดด และฝน
- ฟินิชผ้ากันน้ำเป็นส่วนหนึ่งของขั้นตอนเคมีฟินิช (chemical finishing) ทำบนผ้าย้อม/ฟอกแล้ว
- มีทั้งแบบชั่วคราว (ไม่ทนซัก) และแบบทน (DWR) ที่ยังทำงานหลังซักหลายรอบ
- สารที่ใช้มีทั้งกลุ่มฟลูออรีน (fluorinated) และกลุ่มที่ไม่ใช้ฟลูออรีน (non-fluorinated) — ผู้ซื้อถามโรงงานได้ว่าใช้เคมีกลุ่มใด และขอหลักฐานว่าผ้าไม่มีสารอันตราย
- การฟินิช DWR ทำได้ทั้งแบบอัดผ่านลูกกลิ้ง (padding) แบบแช่ (exhaust) และแบบพ่น (spray) ขึ้นกับโรงงานและชนิดผ้า
ทำไมต้องใช้ฟินิชผ้ากันน้ำ
- กันของเหลวซึมเข้าเนื้อผ้า — ผิวผ้าไม่เปื้อน เช็ดออกง่าย สีย้อมและการตกแต่งผิวคงสภาพสะอาดได้นานขึ้น
- เบาและระบายอากาศได้ — ฟินิช DWR เพิ่มน้ำหนักน้อยมาก และไม่ปิดกั้นการซึมของไอน้ำเหมือน coating/membrane
- ลดการเปื้อนจากหยดน้ำและคราบติดผิว — น้ำที่จับตัวเป็นหยดจะพาคราบที่เกาะอยู่ผิวผ้าออกไปด้วยตอนไหลหลุด
- เลือกตามระดับการรับน้ำ — งานที่รับแค่ฝนปรอยหรือหยดน้ำ ฟินิช DWR เพียงพอโดยไม่ต้องลงทุนโครงสร้างกันน้ำเต็มรูปแบบ ซึ่งถูกกว่าและใส่สบายกว่า
- ทำร่วมกับฟังก์ชันอื่นได้ — เช่น กันน้ำ+กันน้ำมัน (BCI รับฟินิช water and oil repellent) หรือร่วมกับฟินิชอื่นๆ ตามการใช้งาน
ผ้ากันน้ำต่างจากผ้า "กันน้ำ" (waterproof) อย่างไร
- กลไก: ผ้ากันน้ำลดพลังงานผิวให้น้ำเป็นหยด / ผ้ากันน้ำ (waterproof) มีสิ่งกั้นไม่ให้น้ำทะลุผ่านตัวผ้า
- รับน้ำได้: สาดน้ำ ฝนปรอย หยดน้ำ / ฝนตกต่อเนื่องหรือแช่น้ำ
- ทดสอบ: spray test — ISO 4920, AATCC TM 22 (วัดการเปียกของผิว) / rain test — AATCC 35, Bundesmann ISO 9865 (วัดการทะลุ)
- ข้อจำกัดของตัวมาตรฐาน: spray test ไม่ใช่การทดสอบการทะลุผ่านผ้า (ระบุชัดเจนใน ISO 4920 และ AATCC TM 22)
- เสื้อ "กันน้ำ" จริงมักเป็น "DWR + membrane/coating" ร่วมกัน — DWR กันการเปียกผิว เพื่อให้น้ำไม่ซึมเข้าสู่ membrane
วัดผ้ากันน้ำด้วยวิธีใด
วิธีหลักที่ใช้ในการซื้อ:
- ISO 4920 — แขวนตัวอย่างผ้าทำมุม 45° สาดน้ำ 250 ml จากหัวฉีดภายใน 25–30 วินาที แล้วเทียบรอยเปียกกับสเกลมาตรฐาน — ค่า spray rating 0–5: 0 = ผิวทั้งผืนเปียกหมด, 1 = เปียกเกินจุดที่สาด, 2 = เปียกบางส่วนเกินจุดที่สาด, 3 = เปียกเฉพาะจุดที่สาด, 4 = มีจุดเกาะ/เปียกบางจุด, 5 = ไม่เกาะหรือเปียกเลย
- AATCC TM 22 — หลักการเดียวกัน ใช้สเกลภาพ 0, 50, 70, 80, 90, 100 (0 = เปียกหมด 100 = ไม่เปียกเลย)
- ทดสอบการทะลุ (ถ้าต้องการ) — AATCC 35 (rain test: สาดน้ำ 5 นาที ชั่งกระดาษกรองที่น้ำทะลุผ่าน) หรือ ISO 9865 (Bundesmann rain-shower test)
- ค่าที่ได้เป็น "คะแนน" ของตัวอย่างผ้า — ไม่ใช่อะไรที่ผ้า "ได้มาตรฐาน" โดยตัวเอง ผู้ซื้อต้องตกลงค่าต่ำสุดกับโรงงานไว้ในสเปค
- รายงานผลควรระบุวิธีทดสอบ (มาตรฐาน) และเงื่อนไขการเตรียมตัวอย่างเสมอ เพื่อให้เทียบค่าระหว่างล็อตหรือระหว่างโรงงานได้
งานวิจัยในวารสาร AATCC Journal of Research (Hill และคณะ, 2020) พบว่า การสาดน้ำ 25–30 วินาทีตามมาตรฐานปกติสั้นกว่าฝนตกจริง — การยืดเวลาการสาดให้นานขึ้นช่วยแยกความแตกต่างระหว่างเคมี DWR ที่ให้คะแนนมาตรฐานใกล้เคียงกัน
ห้องปฏิบัติการภายในของ BCI ทดสอบผ้ากันน้ำตามมาตรฐาน ISO, JIS, AATCC และ Daimaru
ฟินิชผ้ากันน้ำอยู่ได้นานแค่ไหน
- ความทนซักของ DWR ขึ้นกับชนิดเคมี วิธีประยุกต์ และการใช้งาน — ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกฟินิช
- ฟินิชจะหมดไปทีละน้อยจากการซักและการเสียดสี
- วิธีที่มาตรฐานคือการระบุในสเปค: "ค่า spray rating เป้าหมาย + จำนวนรอบการซักที่ทดสอบซ้ำ" (เช่น ทดสอบตาม ISO 4920 ก่อนและหลังซัก N รอบ) แล้วเอาค่าก่อน–หลังมาเทียบ
- ผู้ซื้อที่ใช้งานกลางแจ้งต่อเนื่อง ควรระบุการทดสอบซ้ำหลังซักไว้ในสเปคทุกครั้ง
- ในทางปฏิบัติ ฟินิช DWR ที่หมดอายุสามารถฟินิชใหม่บนผ้าเดิมได้ (re-finish) ขึ้นกับชนิดผ้าและขีดความสามารถของโรงงาน
ใช้กับงานอะไรบ้าง
การใช้งานหลักคืองานที่รับน้ำเป็นครั้งคราว แต่ไม่ต้องการโครงสร้างกันน้ำเต็มรูปแบบ:
- ชุดทำงาน/ยูนิฟอร์มกลางแจ้ง — งานภาคสนาม งานส่งของ งานบริการภาคพื้น ที่รับฝนปรอยหรือหยดน้ำ
- งานผ้าในบ้าน — ม่าน ผ้าคลุมโซฟา เบาะ ที่นั่ง ผ้ากันน้ำทำให้เช็ดคราบของเหลวออกง่ายและยืดอายุผ้า
- แฟชั่น/แคชวล — เสื้อผ้านอกบ้านที่ต้องการกันฝนปรอยโดยไม่รู้สึกเหมือนใส่ผ้ากันน้ำ
- งานที่ต้องการทั้งกันน้ำและกันน้ำมัน — เช่น งานครัว งานอุตสาหกรรมน้ำมัน BCI รับฟินิช "กันน้ำและกันน้ำมัน" (water and oil repellent) ด้วย
ข้อผิดพลาดพบบ่อยเรื่องผ้ากันน้ำ
- "DWR = กันน้ำ" — ไม่ใช่: DWR กันแค่ "ผิว" ไม่เปียก หากน้ำถูกกดทับหรือตกนานยังอาจทะลุ งานกันน้ำเต็มรูปแบบต้องมี barrier/membrane (ทดสอบคนละวิธี)
- "ค่า spray สูง = ส่งของได้เลย" — ค่า spray เป็นคะแนนของตัวอย่าง ต้องระบุค่าต่ำสุดในสเปค แล้วทดสอบซ้ำหลังซักถึงจะรู้ความทนจริง
- "สารเคมีต้องอันตราย" — เคมี DWR มีทั้งฟลูออรีนและกลุ่มไม่ใช้ฟลูออรีน ถามโรงงานว่าใช้กลุ่มใด และขอใบรับรองว่าผ้าไม่มีสารอันตราย (เช่น OEKO-TEX Standard 100)
- "ฟินิชอยู่ถาวร" — DWR หมดไปทีละน้อยจากการซักและการเสียดสี ต้องระบุจำนวนรอบซักที่ใช้ทดสอบซ้ำไว้ในสเปคทุกครั้ง
- "ใช้วิธีทดสอบไหนก็ได้" — ISO 4920 กับ AATCC 22 ให้ค่าคนละสเกล (0–5 เทียบกับ 0–100) — ระบุมาตรฐานเดียวไว้ในสเปคเพื่อไม่ให้สับสนตอนเทียบผล
ระบุสเปคผ้ากันน้ำอย่างไร
- ชนิดผ้าและน้ำหนัก (GSM) — ตาม แบบสเปคผ้า
- ฟังก์ชันที่ต้องการ: กันน้ำอย่างเดียว หรือกันน้ำ+กันน้ำมัน
- วิธีทดสอบและค่าเป้าหมาย: เช่น "ISO 4920 spray rating ขั้นต่ำ ... / AATCC 22 rating ..." — ระบุค่าให้ตรงกับระดับการใช้งานจริง
- จำนวนรอบการซักที่ใช้ทดสอบซ้ำ (wash durability)
- ข้อกำหนดสารเคมี: เช่น ผ้าต้องได้ใบรับรอง OEKO-TEX Standard 100 (BCI ผ่านการรับรองมาตรฐานนี้)
- ขั้นต่ำในการสั่ง (MOQ) สำหรับงานฟินิชสามารถตกลงกันได้ (negotiable)
BCI รับฟินิชผ้ากันน้ำไหม
บริษัท บุญช่วยอุตสาหกรรม จำกัด (Boonchuay Industrial — BCI) — โรงงานย้อมผ้าและตกแต่งผ้ารับจ้างในนครปฐมที่มีประสบการณ์กว่า 60 ปี — รับฟินิชผ้ากันน้ำและฟินิชกันน้ำ+กันน้ำมันเป็นส่วนหนึ่งของบริการเคมีฟินิช พร้อมห้องปฏิบัติการภายในที่ทดสอบผ้ากันน้ำตามมาตรฐาน ISO, JIS, AATCC และ Daimaru
ด้านคุณภาพ BCI ตรวจ 3 จุด: ตรวจผ้าดิบก่อนย้อม ควบคุมระหว่างกระบวนการ และตรวจตอนบรรจุ พร้อมรายงานคุณภาพระบบ 10 จุดทุกล็อต. BCI ได้รับใบรับรอง ISO 9001, ISO 14001 และ OEKO-TEX Standard 100
อ่านต่อ: คู่มือ 9 ฟังก์ชันฟินิช และ บริการโรงงานย้อมผ้า BCI
ถาม-ตอบ (FAQ)
ผ้ากันน้ำกับผ้า "กันน้ำ" (waterproof) ต่างกันอย่างไร?
ผ้ากันน้ำทำให้ "ผิวผ้า" ไม่เปียก — น้ำเป็นหยดและไหลหลุด แต่หากน้ำถูกกดทับหรือตกนานเกิน ฟินิช DWR อาจยังปล่อยให้ "น้ำทะลุ" ได้ ผ้ากันน้ำ (waterproof) คือผ้าที่มีสิ่งกั้นไม่ให้น้ำทะลุผ่าน (เช่น membrane) — ทดสอบคนละวิธีกันตาม ISO 4920 (ผิว) และ AATCC 35 / ISO 9865 (การทะลุ)
ค่า ISO 4920 แต่ละระดับหมายความว่าอย่างไร?
สเกล 0–5 วัดจาก "รอยเปียก" หลังการสาด: 0 = ผิวทั้งผืนเปียกหมด ... 5 = ไม่เปียกเลย — ค่ายิ่งสูงยิ่งกันน้ำดี ค่า "ผ่าน" ไม่ได้มาจากมาตรฐาน แต่มาจากการตกลงระหว่างผู้ซื้อและโรงงาน (ตามรายงานของ ZDHC: มาตรฐานไม่ได้กำหนด pass/fail)
ฟินิชอยู่ได้กี่รอบการซัก?
ขึ้นอยู่กับชนิดเคมี DWR วิธีประยุกต์ และเงื่อนไขการซัก — ไม่มีการรับประกันตัวเลขเดียว วิธีที่มาตรฐานคือการระบุจำนวนรอบการซักในสเปค แล้วทดสอบซ้ำตาม ISO 4920 หรือ AATCC 22 หลังซัก
ผ้า TC หรือ TR ทำผ้ากันน้ำได้ไหม?
ฟินิชผ้ากันน้ำเป็นขั้นตอนฟินิชที่ทำได้บนผ้าทอเกือบทุกชนิดหลังย้อม/ฟอก — ผู้ซื้อระบุผ้าที่ต้องการแล้วถาม BCI ได้โดยตรงว่าฟินิชนี้เหมาะกับผ้านั้นหรือไม่ (MOQ สามารถตกลงกันได้)
BCI รับฟินิชผ้ากันน้ำไหม?
รับ — BCI รับฟินิชผ้ากันน้ำ (และกันน้ำ+กันน้ำมัน) เป็นบริการเคมีฟินิช มีห้องปฏิบัติการภายในทดสอบผ้ากันน้ำตาม ISO, JIS, AATCC และ Daimaru — คุยรายละเอียดกับทีม BCI ได้
คุยกับทีม BCI
แหล่งอ้างอิง
- ISO 4920:2012 — Textile fabrics — Determination of resistance to surface wetting (spray test), ISO
- The Art of Testing: Water Repellency, AATCC
- Hill P.J. et al. (2020), Quantifying Water Repellency by Modifying Spray Test Method AATCC TM22..., AATCC Journal of Research (SAGE)
- Durable Water and Soil Repellent Chemistry in the Textile Industry — A Research Report, ZDHC / Outdoor Industry Association

